Fatih Sultan KAR

Karadeniz'in İncisi Güzellik Mabedi Rize

  • 0
  • 0
  • 364

*İnsan Rize’de tabiat güzelliğinin şahikasına erişir.

*1938 yılında ilk kez otomobil Rize Ziraat Bahçesi’ne çıktı.

*Rize’de güzellik mabedindesiniz.

* Karadeniz’in incisi Rize olduğunda hemen herkes İttifak etmiş gibidir.

Yazı hayatına Servet-i Fünûn döneminde edebiyatçı olarak başlayan, II. Abdülhamit, II. Meşrutiyet, Mütareke, Atatürk, İsmet İnönü ve Demokrat Parti dönemlerinde her daim sert kalemiyle yazdığı polemik yazılarıyla bilinen Gazeteci, Yazar, Çevirmen, Siyasetçi Hüseyin Cahit Yalçın; döneminin renkli yayın organlarından Yedigün Dergisi’nde gezi yazıları kaleme almıştır. Yalçın; 4 Kasım 1936 ve 4 Ekim 1938 tarihli yazılarında Rize Gezilerine yer vermiş Rize’yi güzellik mabedi olarak nitelemiştir.

Karadeniz Kıyılarından

RİZE FİDANLIĞI (4 Ekim 1938)

Rize’de bir bahçe var. Burada portakal, mandarin fidanları yetiştirilerek halka dağıtılıyor. Aynı zamanda, çay fidanları da üretmeye çalışıyor. Ziraat Vekâletinin bu müessesesi memleketin iktisadî ilerlemesi için ne kadar teşekkür ve takdire lâyık bir hizmet ifa ediyorsa, güzellik bakımından haiz olduğu kıymet itibari İle de son derece müstesna bir mevki işgal etmektedir. Rize Bahçesi yalnız Karadeniz’in ve Türkiye’nin değil, bütün dünyanın güzel yerleri arasında şöhret bulacak kadar güzel işler yapıyor. Bir akşamüzeri, bahçenin üst kısmındaki tepede, hem denizi, hem arka taraftaki vadiyi seyrederek geçirilen dakikalar bir insanın hayatında sayılı haz ve saadet arasında mevki alır.

RİZE’DE HİLKATİN ÇEKİCİ VE DÜŞÜNDÜRÜCÜ SIRLARI VAR

İnsan Rize’de kendisini tabiat güzelliğinin şahikasına erişmiş, tabiatta arayabileceği şiir ve füsunun kemalini bulmuş, zanneder ve artık başka hiç bir şey istemeyerek, kavuştuğu bu ideal haşmet ve cazibe içinde kendisinden geçer gibi olur, Burada bütün fâni didinmelerinizden kurtulmuş, hilkatin çekici ve düşündürücü sırlarına kavuşmuş gibisiniz. Gizdi bir el sanki sizin ruhunuzun derinliklerine dalarak bütün orada saklanmış, uyuşmuş kabiliyetlerinizi, hislerinizi, elem ve saadetlerinizi karmakarışık etmiştir. Ruhunuzda bir uğultu, sessiz bir fırtına içindesiniz. Fakat bütün gördüklerinizden gönlünüze dolan güzelliğin tılsımı içinde, yavaş yavaş, her acı duruluyor, her dert unutuluyor. Ve yalnız bir güzellik zevki sizin varlığınızı yıkayarak kalbinize bu yeşili ahenkten, bu akşam kızıllıklar ile canlanmış denizden süzülmüş bir haz ve saadet dolduruyor. Her günkü hayatı ve bu hayatın bayağı ihtiraslarını ne kadar küçük görüyorsunuz!

RİZE YOLLARI OTOMOBİLSİZ DAHA GÜZEL

Üç sene evvel, bu bahçeye, dik bir yokuştan, .eski taş kaldırımlı yollardan tırmanarak çıkmıştım. İki taraftan sarkan yeşilliklere bu tenha, dik ve dar yolların bile cazip bir hususiyeti vardı. Yukarda erişeceğiniz ulviyete sizi hazırlar gibi, ruhunuzu büyük şehirlerin velvelesinden ve patırtılarından uzaklaştırıyorlardı. Bu sene, çalışkan ve şuurlu bir idare, otomobili ta Ziraat bahçesine kadar götürmüş. Bu eski, fakat vakar ve şahsiyet sahibi, yaşar ve düşünür sokaklardan şimdi otomobilin sürati ve gürültüsü ile geçerken, âdeta bir kutsiyete tecavüz etmiş gibi, içinizde bir acı ve nedamet var. Bu granit taş duvarlarla tehdit edilmiş bir bahçe gibi hususî sokaklardan yavaş yavaş, dinlene dinlene çıkmanın, etraftan ruhunuza fısıldayan sükûn ve huzurun, teselli ve hazzın kaybolan şiirini düşünüyorsunuz.

ARAYIŞI BİTMEYEN MUSDARİP ZAVALLI

Otomobil burada vahşî, cansız bir ifrit tesiri yapıyor ve hiç yakışmıyor. Fakat biz bu ikiliği esrarlı ruhumuzun akıl ermez tezatları içinde hâmiliz. Hiç sönmeyen, iptidai, medeniyete uzak, bir adamın yanı sıra, modern bir hayatın kasırgasına kendini kaptırmış, hiç memnun olmaz, daha yeni şeyler arar, çırpınır, mustarip bir zavallıyız. Hem şehrin asırlık hayat ve hatırası ile yaşayan bu eski yollara ayak ile basamayacak, gözlerimizin temasını bile hürmetsizlik sayacak kadar incizap duyarız, hem o dik yokuşlardan rahat bir otomobil içinde yükselirken kurtulduğumuz yorgunluktan dolayı bu yolu tesviye eden belediyeye müteşekkir kalırız! Üç seneden beri, bahçenin çok daha tekemmül etmiş olduğunu gözle gördüm. Fakat ben burada, yetişen çay fidanlarına, yemişlerini vermiş mandalinalara maddî bakımdan ne kadar lakayt idim.

RİZE’DE GÜZELLİK MABEDİNDESİNİZ

Burada güzellik mabedindesiniz ve maneviyatınızın, bütün kabiliyet ile o ebedî ilâhın kucağındasınız. Bahçe, Rize’ye, şarka doğru denize ve kıyılara hâkim. Büyüklü, küçüklü tepeler ve dağlar, bir güzellik müsabakasına iştirak edecek gibi, kendilerine en yakıştırdıkları yeşil krepler ile süslü, buraya doğru koşup gelmişler ve sonra, sanki karşılaştıkları levhanın müstesna güzelliği huzurunda donup kalmışlar. Onun için, hangi tarafa baksanız yeryüzünün küçük bir noktası üzerinde, yeşilin bütün ince farklarından mürekkep canlı bir ahenk içinde bu kadar kusursuz bir güzelliğin bir araya toplanmasına karşı âdeta bir hayret ifadesi okursunuz. Tabiat burada kendi yarattığı şahesere kendisi de hayrandır ve kendi kendisini âşıkane seyre dalmıştır. Arkaya doğru beş, on adım attığınız vakit, başka bir peyzaj size güzellik kudretinin görmeden akla sığmayacak bir harikasını resmeder. Burada kenarına beyaz plâjlarla tenteneler işlenmiş denizin kızıl aynaları yok. Tamamı ile yemyeşil bir kır manzarası ki, en sanatkâr bir el ile vücuda getirilmiş bir antoloji gibi, şimdiye kadar tabiatta hayran kaldığınız müstesna sahnelerin hepsinden size bir kucak hatıra getiriyor.

KARADENİZ İNCİSİ RİZE (4 Kasım 1936)

Kime sorsanız, size Rize’nin güzelliğinden bahseder. Karadeniz’in incisi Rize olduğunda hemen herkes İttifak etmiş gibidir. Rize’yi görmeyenler de portakalları ve mandarınaları ile onu hatırlarlar; güzelliğine, daimî yeşilliğine ve çiçeklerle dolu kırlarına dair hayranlıkları işittikçe portakal çiçeği Kokuş ile meşbu taze bir havanın okşamalarını kalplerinde duyarlar. Rize’yi sevenler ve beğenenler bu aşklarında hiç hülyaya kapılmamışlardır. Onun, denizi kucaklayan bakışında candan bir tebessüm ilk dakikadan sizi kendisine bağlar. Karadeniz kıyılarının hepsinde gördüğünüz o tabiî, yeşillik ve güzellik burada daha genişlemiş, daha yükselmiştir. Tepeler uzaktan pek hoş görünen evlerle süslü; oldukça büyük, bir kasaba burada insanlarla tabiatı birleştirmiştir.

İŞTE ZİRAAT BAHÇESİ

Rize’yi tanıyanlar size vapurun güvertesinden, şehrin garbına düşen bir tepeyi işaret ederler: Ziraat bahçesi işte oradadır. Filhakika, bunu siz de İşitmişsinizdir. Rize’de büyük bir himmetin mahsulü olarak vücuda gelmiş, güzel bakılan bir numune fidanlık ve bahçe var. Buraya şehrin eski kaldırım döşeli dar, tenha ve hülyalı sokaklarından ağır ağır tırmanarak çıkmak lâzım. Ne taşı bol bir memleket. Bahçe duvarları bile eski kaleleri hatırlatacak kadar meziyetle hazırlanmış. Nihayet, bahçenin kapısına kadar yükseldik. Fakat vakit geç olduğu için içeride kimse yok. Burasını gezmeden Rize’den dönülemezdi. Araya araya, çitin bir tarafından içeriye sokulmak kabil oldu. Şehre ve denize bakan cephe tatlı bir meyil İle alçalıyor. Fakat bahçenin arka tarafa, vadilere ve dağlara bakan bir kısmı da var ki burada kubbeli açıklı yeşillikleri, küçük tepeleri, birdenbire yükselen dağları ile tamamen bir İsviçre manzarası karşısındasınız.

Yorum Yap

Yazarın Diğer Yazıları

PFDK Eski Başkanı Karaahmetoğlu Hayatı Kitap Oldu

  • 0
  • 0
  • 82

İçimizden biri halkın sesi Ayhan Alptekin

  • 0
  • 0
  • 145

RİZE’DEN DÜNYAYA AÇILAN PENCERE: YELKENCİLER

  • 0
  • 0
  • 101

İşte böyle bir adamdır Fehmi Memişoğlu

  • 0
  • 0
  • 123

Rize deyip geçilmez...

  • 1
  • 0
  • 272

Atma türkü geleneğinin atası

  • 0
  • 0
  • 149

Çayelili Ali Fuat Albayrak'ın ardından

  • 0
  • 0
  • 251

Pazarlılar Birliği'nde kitap tanıtımı ve imza günü

  • 0
  • 0
  • 166

Rize çayının tarihinden kesitler

  • 0
  • 0
  • 163

Türk denizcilik tarihinin unutulmaz Rizelisi

  • 0
  • 0
  • 209

Baba Reis Ekrem Orhon'dan anlamlı mektup

  • 0
  • 0
  • 216

Orhan Balta sendikacılık tarihinde iz bıraktı

  • 0
  • 0
  • 222

İkizdereli 'Gezmişoğulları'ndan: Deniz Gezmiş

  • 1
  • 0
  • 493

Servet Yardımcı: Her şey Rize'de başladı

  • 0
  • 0
  • 195

Karaahmetoğlu'ndan Yardımcı'ya tam destek

  • 0
  • 0
  • 242

Rize İyidere Sarayköylü ölümsüz bir kahraman: Kahraman Kalkavan

  • 0
  • 0
  • 218

Onların da yolu Rizespor'dan geçti

  • 0
  • 0
  • 246

Rize Belediye Eski Başkanı Ziya Çalışır

  • 0
  • 0
  • 240

Rize siyasetinin güçlü hafızası Sami Kumbasar

  • 0
  • 0
  • 274

30 KUPONA ALINMADI BU VATAN KURTULUŞ MUHACİRLİK VE RİZE

  • 0
  • 0
  • 250

Bir kentin ardında kalan! Rize'nin meşhur 'Kara Valisi' Mehmet Hurşıt Akkaya!

  • 0
  • 0
  • 255

En büyük silahı hayal gücü olan bilge bir gezgin: Cemal Gülas

  • 1
  • 0
  • 298

Mapavrili Dursun Ali Sarıoğlu

  • 0
  • 0
  • 383

Ne Söyledim Sana Ne Söyledim Hiç Oralı Olmadın

  • 0
  • 0
  • 301

Kızıldere Katliamının 52. Yılında Ardeşen Öceli Cihan Alptekin

  • 0
  • 0
  • 927

Milli Mücadelenin Unutulmaz Deniz Kahramanlığı

  • 0
  • 0
  • 285

Bizim Derenun İnsanı Abdurrahim Albayrak

  • 0
  • 0
  • 287

Elleri Kelepçeli Fenerbahçe Başkanı Ve Rize Mebusu

  • 0
  • 0
  • 350

Çayeli Haytefli Sucu Baba

  • 0
  • 0
  • 314

Size Bize Hepimize Yeter Rize'de

  • 0
  • 0
  • 267

NASIL DA ÇAPRPARDI KALPLER ŞENOL BİROL GOL DİYE

  • 0
  • 0
  • 422

SÜLEYMAN KAZMAZ’IN ANILARINDA RİZE’NİN İŞGAL YILLARI

  • 0
  • 0
  • 312

Rizeliler Hep Atasının Yanında Olmuştur

  • 1
  • 0
  • 1083

Rize Eski Valisi Kamil Nezih Okuş

  • 0
  • 0
  • 434

Bilir misin Hemşehrim Rize’nin Köylerini

  • 0
  • 0
  • 318

Çayeli’nin Eski Adının Çaybaşı Olduğunu Biliyor muydunuz?

  • 0
  • 0
  • 358

Rize İkizdere Gezmişoğullarından Deniz Gezmiş

  • 0
  • 0
  • 504

Karadeniz'in İncisi Güzellik Mabedi Rize

  • 0
  • 0
  • 364

Onu Dünya Gıpta İle İzliyor Ödüllendiriyor Ya Biz?

  • 0
  • 0
  • 401

1922 Yılında Rize

  • 0
  • 0
  • 373

Pazarspor’un 50. Yıl Etkinliği İstanbul'da Yapıldı

  • 0
  • 0
  • 336

Türk Sanat Müziğinin Yıldızı Yüksel Uzel Vefat Etti

  • 0
  • 0
  • 438

Türkiye'nin İlk Yerli Boya Üreticisi Hayırsever İş Adamı Ahmet Hamdi İshakoğlu

  • 0
  • 0
  • 378

Rize İlinin Yakın Tarihine Dair Hatıralar

  • 0
  • 0
  • 719

TÜRK SİYASETİNDE AYKIRI BİR PORTRE

  • 0
  • 0
  • 364

BİR KÜLTÜR ABİDESİ TULUMU KONUŞTURAN ADAM: REMZİ BEKAR

  • 0
  • 0
  • 462

ÜLKE YÖNETİMİNDE SÖZ SAHİBİ RİZE PAZARLILAR

  • 0
  • 0
  • 505

RİZE GÜNLERİ ÜZERİNE

  • 0
  • 0
  • 410

PAZARLILAR BİRLİĞİ DERNEĞİ GENEL KURULU YAPILDI

  • 0
  • 0
  • 483

Vefatının 14. Yılı Anısına (18 Kasım 2009)

  • 0
  • 0
  • 763

Servet Yardımcı: Rize Hatıralarımızın Şehridir

  • 0
  • 0
  • 536

KAZIM KARTAL’IN RİZE ÇAY TARİHİNE KATKILARI

  • 1
  • 0
  • 662

KİMLER GELDİ KİMLER GEÇTİ

  • 0
  • 0
  • 734

Futbol Sahalarının Arap Ahmet’i

  • 0
  • 0
  • 710

Çamlıhemşin Çinçivalı Murat Karayalçın’ın Anıları

  • 0
  • 0
  • 539

1946 Yılında Hazırlanan Rize Şehri Kat'i İmar Planı

  • 0
  • 0
  • 601

RİZE TURİZMİNDE POTANSİYEL VAR

  • 0
  • 0
  • 508

RİZELİ SİYASİLERİN DARBE HATIRALARI

  • 0
  • 0
  • 498

ŞAMPİYON RİZESPOR (1973-74 SEZONU)

  • 0
  • 0
  • 528

Rize Sporundan Bir Yıldız Kaydı

  • 0
  • 0
  • 573

O Artik Çok Sevdi̇ği̇ Ci̇mi̇l’i̇n Topraklarinda

  • 0
  • 0
  • 637

24 SAATTE 24 FUTBOLCU TRANSFER EDEN RİZESPOR’A SELAM OLSUN

  • 0
  • 0
  • 655

Rize'nin eskimeyen milletvekili Sami Kumbasar

  • 0
  • 0
  • 748

Nerede o eski bayramlar

  • 0
  • 0
  • 549

Rizespor Süper Lig'de Lobimiz Amatör Kümede

  • 2
  • 1
  • 679

Dönemine Damgasını Vurmuş Bir İsim

  • 0
  • 0
  • 871

Dönemine Damgasını Vurmuş Bir İsim Rize Milletvekili TBMM Başkanı Fuat Sirmen

  • 0
  • 0
  • 525

Birlikten kültür doğuyor

  • 0
  • 0
  • 556

Eski İstanbul’un Rizeli Kabadayıları

  • 2
  • 0
  • 11138

Rizespor’un unutulmaz kalecisi Sinan Yenigün

  • 0
  • 0
  • 659

Tarihinden sayfalar

  • 0
  • 0
  • 522

Yazında doğası, çayı ve insanıyla Rize-2

  • 0
  • 0
  • 580

Rize'nin ünlü futbolcuları

  • 0
  • 0
  • 706

Yazında doğası, çayı ve insanıyla Rize-1

  • 0
  • 0
  • 491

Rizeli Savcı Yusuf İzzet Akçal ve Şair Nazım Hikmet’in Bursa Cezaevi hatıraları

  • 0
  • 0
  • 538

Memleket Kokulu Sanatçı Emin Yağcı'nın Ardından

  • 0
  • 0
  • 555

19 Mayıs'ta Doğdu Aşkımız

  • 0
  • 0
  • 539

Gol Kralı zeki ve çevik Rizespor'u Oktay Çevik

  • 0
  • 0
  • 598

Rize Malpet'ten futbolun zirvesine baba hakkı istedi Beşiktaşlı oldu ona Arap Ahmet derlerdi

  • 0
  • 0
  • 681

Rizelilerin hemşerilik teklifini kabulünün 100. Yılı Anısına

  • 0
  • 0
  • 521

Lefter: Rizeliler'i Rize'yi hiç unutmadım

  • 1
  • 1
  • 585

Merhum Başbakan Ahmet Mesut Yılmaz'ın Rize Sevgisi

  • 0
  • 0
  • 531

Çayın Başkentinden Türkiye’nin Başkentine Ankara Kent Konseyi Başkanı Halil İbrahim Yılmaz

  • 0
  • 0
  • 466

Rize'nin il oluşunun 99. yıl anısına Lazisatan sancağından Rize vilayetine

  • 0
  • 0
  • 655

Rize'nin il oluşunun 99. yılı anısına

  • 0
  • 0
  • 617

Bir Futbol ve Rizespor Emekçisi: Zafer Numan Kanburoğlu

  • 0
  • 0
  • 489

Kurtuluşa yürek koymuş bir Rizeli Mehmet(Ağa) Ekşioğlu

  • 2
  • 0
  • 790

Türk Ordusuna Rizelilerin Hediyesi: Rize Teyyaresi

  • 0
  • 0
  • 490

Aspetli hayırsever Ali Rıza Mete'nin vefatının 7. yılı anısına

  • 1
  • 0
  • 520

Vekil Olmak/Asıl Kalmak

  • 0
  • 0
  • 494

Laz Ziya, Ziya Kalkavan

  • 1
  • 0
  • 572

Rize İlinin Bir Lobisi Yok

  • 1
  • 3
  • 889

Unutulmaz Başhekim

  • 1
  • 0
  • 550

Belediye Bloklarında Sona Yaklaşılıyor

  • 2
  • 0
  • 530

Rize Pazar Tarih Yazar

Rize ilçe ilçe ele alınmalı bir sosyo kültürel envanter çıkarılmalı.....

  • 6
  • 0
  • 792

Rize Günleri Rize'ye Yakışır Olmalı

  • 3
  • 0
  • 729

DEĞERLİ SANATKÂR VE GÖNÜL İNSANI ÇAYELİLİ HEMŞEHRİMİZ DURSUN KARACA’NIN ARDINDAN

Bir Çayeli sevdalısı. Bir İstanbul Beyefendisi. Bir cumhuriyet sevdalısı. Eski futbolcu, eski belediye başkan yardımcısı. Kalıcı eserlere imza atmış bir sanatkar ve en önemlisi gönül insanı Dursun Karaca ağabeyimizi kaybetmenin derin üzüntüsü içindeyiz.

  • 0
  • 0
  • 123

Vefatının İkinci Yılı Anısına Ahmet Mesut Yılmaz ve Hatıralar

  • 0
  • 0
  • 545

BU TOPRAKLARDAN BİR CİMİLLİ İBO GEÇTİ

  • 0
  • 0
  • 1619

RİZE'NİN KAYBOLAN SEMBOLLERİ

  • 0
  • 0
  • 1844

RİZE’NİN NOSTALJİK DEĞERİ TURİST OTEL VE HATIRALAR

  • 0
  • 0
  • 2505

TURGUT KIRAN’IN ARDINDAN

  • 0
  • 0
  • 3479

RİZE BİZİMDİR VE BAŞKA RİZE YOKTUR

  • 0
  • 0
  • 2481

MÜTEVAZI BİR EFSANE: ALİ YAVUZ

  • 1
  • 0
  • 10485

ÇAY YAPRAĞI ESRA ALKAN'IN KALEMİNDEN DİLE GELDİ

  • 0
  • 0
  • 1188

RİZESPOR'UN KURULUŞ TARİHİ DEĞİŞTİRİLEMEZ

  • 0
  • 0
  • 2183

19 MAYIS TARİHİ RİZESPOR BAYRAMI OLARAK İLAN EDİLMELİDİR

  • 0
  • 0
  • 1296

RİZELİ FUTBOLCULARDAN OLUŞAN RİZESPOR TARİH YAZIYORDU

  • 0
  • 0
  • 6452

TÜRK SİYASET TARİHİNİN İKİ BEYEFENDİ İSMİ: YUSUF İZZET AKÇAL VE EROL YILMAZ AKÇAL

  • 0
  • 0
  • 3620

TÜRK SİYASETİNİN RENKLİ İSMİ: OSMAN KAVRAKOĞLU

  • 0
  • 0
  • 3736

BELEDİYECİLİĞİN BABASI: AYTEKİN KOTİL

  • 0
  • 0
  • 1523

NE RİZE’DE VEFA İSİMLİ BİR SEMT NE DE RİZELİ DE VEFA VAR

  • 0
  • 0
  • 1156

KOCA KAPTAN GÜRSEL AKSEL, RİZESPOR VE VEFA

  • 0
  • 0
  • 930

OLİMPİYAT VE DÜNYA ŞAMPİYONU RİZE’NİN GURURU: KAZIM AYVAZ

  • 0
  • 0
  • 1284

ATATÜRK’ÜN KADIM DOSTU RİZELİ MATARACI MEHMET EFENDİ

  • 1
  • 0
  • 1952

RİZE ESKİ HÜKÜMET TABİBİ: DOKTOR MEHMET ALİ GÜVEN

  • 0
  • 0
  • 1136

GERİYE HOŞ BİR SEDA KALDI

  • 0
  • 0
  • 1034

RİZELİLERİN DERVİŞ ALİ’Sİ

  • 0
  • 0
  • 981

YEŞİL MAVİ RENKLER DÜNDAR AKDENİZ’İN ARMAĞANI

  • 0
  • 0
  • 1309

TURGUT AKSOY’UN ARDINDAN: ÖZEL İNSANDI, GÜZEL İNSANDI

  • 0
  • 0
  • 1224

AZMİ KANDEMİR YAŞAYAN TARİHTİR

  • 0
  • 0
  • 1226

ÜÇ GÜZEL ADAM VE ÜÇEL

  • 0
  • 0
  • 877

TÜRK SİYASET TARİHİNİN RENKLİ İSMİ ALİ TOPUZ'UN ARDINDAN

  • 0
  • 0
  • 856

SİYASETTE SOL KANAT FUTBOLDA STOPER: ALPER TAŞ

  • 0
  • 0
  • 795

'BİZİM SASU' CENGİZ SARIOĞLU

  • 0
  • 0
  • 1044

RİZE ÇAYINA ADANAN BİR ÖMÜR: MEHMET ZİHNİ DERİN

  • 0
  • 0
  • 975

RİZE SİYASET TARİHİNDEN RENKLİ BİR POTRE: MEHMET TALAT DOĞAN

  • 0
  • 0
  • 844