Fatih Sultan KAR

İkizdereli 'Gezmişoğulları'ndan: Deniz Gezmiş

  • 1
  • 0
  • 397

Hamdi Gezmiş Ağabeyi Deniz Gezmiş'in durgun, fırtınalı, eğlenceli, dalgalı hallerini ve yer yer derinliklerini Abim Deniz isimli kitabında ailesinin Rize ile bağından ve ağabeyinin Rize Ardeşenli Cihan Alptekin ile dostluğundan sıkça söz eder.

Hamdi Gezmiş’i rahmetle anarken o bölümlerinden yaptığım alıntıları sizlerle paylaşıyorum.

İKİZDERE BAŞKÖYLÜ DENİZ GEZMİŞ VE GEZMİŞOĞULLARI
Baba tarafımız “Gezmişoğulları” sülalesinden gelir. Atalarımız, Orta Asya’dan göçen Oğuz Türklerinin bir kolu olarak Anadolu’ya gelmiş ve Rize’nin İkizdere kazasına bağlı Cimil’e yerleşmiş.

Cimil, Erzurum sınırına yakın, dağlar üzerinde kurulmuş bir köymüş. Zamanla büyüyüp üç köy olmuş. “Gezmişoğulları” bu köylerden Başköy’de yaşamış, ticaret ve tarımla uğraşmış. Tespit edebildiğimiz en büyük atamız, Cimilli Mustafa Ağa... 1840’ta Cimil’den ayrılmış. Ama köyde akrabaları kalmış, ilişkileri de sürmüş.

İKİZDERE’DEN ERZURUM’A
Eski CHP Milletvekili Sami Kumbasar, Cimillidir. Hayatını anlattığı kitabında, o dönemden Cimil’de kalan akrabalarımızın halen “Özgen” soyadını taşıdığını, köyün yakınlarında büyükdedemize ait olan eski arazinin, hâlâ “Gezmişin Çayırı” olarak anıldığını yazıyor. Hatta abimin arandığı günlerde polis Başköy’e gidip akrabalarımızı sorgulamış.

Cimil, Tanzimat döneminde göç vermeye başlayınca geniş aile, Karadeniz’e ve İstanbul’a dağılmış. Soyun bize ait kolu, Erzurum’u kendine mekân seçmiş. Ailemiz, Erzurum Ovacık’ın Çıkrıklı köyüne yerleşmiş. Gezmişoğulları 1. Dünya Savaşı’nda 16 şehit vermiş. Babamın üç dayısı, Erzurum’un geri alınmasında şehit edilmiş. Cimilli Mustafa Ağa’nın oğlu Kasım’ın beş çocuğundan biri Kâmil’dir; Kâmil’in beş çocuğundan birinin ismi ise Hamdi. Benim ismini aldığım dedem Hamdi Bey... Hamdi dedem, ailenin bir kolunu Ilıca Beypınar (eski ismiyle Öznü) köyüne taşımış. Daha sonra, hamile eşini geride bırakıp harbe gitmiş. 1914’te Sarıkamış’ta savaşmış, Ruslara esir düşmüş. Günlerce süren bir tren yolculuğundan sonra Sibirya’ya götürülmüşler.

Yolda Baykal Gölü’nü görüp deniz sanmışlar. Sibirya ormanlarındaki bir toplama kampında üç yıl kötü koşullarda esir tutulmuş Hamdi Bey... Bir hayli de işkence görmüş. 1915’te oğlunun doğduğundan haberi bile olmamış. O yokken eşi ve oğluyla ilgilenme işini, kardeşi Tevfik Bey üstlenmiş. Çocuğu olmayan Tevfik Bey, Erzurum Kızılay Derneği başkanı ve Erzurum Hastanesi Başkâtibi olarak görev yapmış. Yeğenine İstanbul’da sevdiği bir arkadaşı olan Dr. Cemil Topuzlu’nun adını vermiş. Hamdi dedem, Rus Devrimi’nden sonra esir kampından firar etmiş. Arkadaşlarıyla birlikte bir at arabası ele geçirmişler. Uzun bir yolculuktan sonra Erzurum’a dönebilmişler. Hamdi Bey ile oğlu, ancak o zaman birbirlerini görebilmişler. Ve Cemil, bir “yabancı” kendisini kucaklayınca uzun uzun ağlamış. Hamdi dedem, oğlunu nüfusa ancak 1917’de kaydettirebilmiş. Oğlunun büyüdüğünü göremeden de vefat etmiş.

CAN DOSTU CİHAN ALPTEKİN
O yaz ailece abimi görmeye gittik. Bu kez okulu tatilde olan annem de bizimle gelebilmişti.

Kartal’dan arabalı vapurla Yalova’ya geçtik. Oradan Bursa dolmuşlarına bindik. Cezaevinde indik.

Cezaevinin bahçesinde oturduk. Cezaevi müdürü ya da savcısının kardeşi, abimin Hukuk Fakültesi’nden arkadaşıydı. O da ara sıra katılıyordu görüşmemize... Bazen de müdürün odasında görüşme yapıyorduk. Şartlar çok daha rahattı. Abimin keyfi, neşesi her zamanki gibi yerindeydi. Can dostu Cihan yanındaydı. Ayrıca orası Nâzım Hikmet’in yattığı cezaeviydi. Bize onun ünlü pozunu verdiği pencereyi gösterdi. Kendisi de orada bir fotoğraf çektirmişti. 18 Eylül 1970 Cuma günkü duruşmada Deniz abimin tahliyesine karar verildi. O gün Cihan Alptekin’le birlikte Bursa Cezaevi’nden çıktı. Ama çıkar çıkmaz, Bursa Emniyeti’nce gözaltına alındı. Çünkü Erzurum Askerlik Şubesi’nin celbi vardı; okuldan ihraç edildiği için tecili bitmişti, onu askere alacaklardı. Biz bunu Cihan’dan öğrendik. Tahliye olduklarının ertesi günü Cihan eve geldi. Sarıldık. Babam, “Deniz nerede?” diye sordu.

Cihan da, “Cemil Amca, Deniz, askerlik sorunu nedeniyle gelemiyor. Ankara’ya geçmek zorunda kaldı,” dedi. Bir gazete, Deniz’in Trabzon’a geldiği ihbarı üzerine Trabzon’daki amcası, emekli zabıt kâtibi Gülağa Gezmiş’in ifadeye çağrıldığını yazıyordu. Bir başka gazeteye göre, izine Rize’de rastlanmıştı; bu nedenle Deniz’in anneannesinin evi basılmıştı.

CİHAN’I KAYBETMEK DENİZİ YAKTI
O haberi aldığımız sabah, ağzımızı bıçak açmadı. Kendi aramızda bile sohbet yapmadık. Söyleyecek bir şey yoktu. Çok, çok etkilendik. Adeta öleceklerini bile bile gittiler Kızıldere’ye... Denizlerle birlikte ölmeyi kabullenme tutumuydu. Ve ben Denizin gördüğüm en hüzünlü ânının, o an olduğunu hatırlıyorum; Kızıldere’yi duyduğumuz an. Kendisini kurtarmak için ölümü göğüsleyenler, kendisi için ölenler... O, müthiş etkiler insanı. Cihan’la Denizin ilişkisi, müthiş bir ilişkiydi. İstanbul’da yedikleri ekmek, içtikleri su ayrı gitmezdi. Ayrılmaz ikiliydiler. Kardeş gibiydiler. Her yerde, her şeyde beraberlerdi. Cihanı kaybetmenin acısı, Denizin çok canım yaktı. Ama tabii sadece Cihana yanmakla kalmadı. Mahir de onun için çok önemliydi. Ve kendisi için eyleme giden diğer yoldaşları. Dedim ya; Deniz'i en hüzünlü o an gördüm.

AĞABEYİMİN MİRASINI YERİNE GETİRDİM
1978-1983 yılları arasında İETT’de müfettişlik yaptım. Ancak 12 Eylül 1980 darbesinden sonra cadı avı başladı; gidişatı görüp işten ayrıldım. Özel sektörde bir işe girecektim, “Deniz Gezmiş’in kardeşiymişsiniz,” dediler, almadılar işe... Üzülmedim, onur duydum. Mali müşavir olarak serbest çalıştım. Mahkemelerde bilirkişilik yaptım uzun süre... 1990’ların sonunda yeminli mali müşavirlik sınavlarına girdim, kazandım. Bizim mesleğin en yüksek mertebesidir bu... Tırnağımla kaza kaza bu noktaya geldim. Bu arada abimin mirasını yerine getirememek, bilim adamı olamamak içimde ukde kalmıştı. 2011’de, üniversiteyi terk edenlere af çıkınca İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ne başvurdum. 25 yaşında bıraktığım okula, 59 yaşımda yeniden döndüm. 45 yıl önce abimin fotoğraf çektirdiği anıtın önünde onun anısına poz verdim.

Kaynak: 'Abim Deniz', Hamdi Gezmiş / Can Yayınları 2016

Yorum Yap

Yazarın Diğer Yazıları

Rize deyip geçilmez...

  • 1
  • 0
  • 102

Atma türkü geleneğinin atası

  • 0
  • 0
  • 42

Çayelili Ali Fuat Albayrak'ın ardından

  • 0
  • 0
  • 144

Pazarlılar Birliği'nde kitap tanıtımı ve imza günü

  • 0
  • 0
  • 72

Rize çayının tarihinden kesitler

  • 0
  • 0
  • 74

Türk denizcilik tarihinin unutulmaz Rizelisi

  • 0
  • 0
  • 112

Baba Reis Ekrem Orhon'dan anlamlı mektup

  • 0
  • 0
  • 130

Orhan Balta sendikacılık tarihinde iz bıraktı

  • 0
  • 0
  • 120

İkizdereli 'Gezmişoğulları'ndan: Deniz Gezmiş

  • 1
  • 0
  • 397

Servet Yardımcı: Her şey Rize'de başladı

  • 0
  • 0
  • 102

Karaahmetoğlu'ndan Yardımcı'ya tam destek

  • 0
  • 0
  • 135

Rize İyidere Sarayköylü ölümsüz bir kahraman: Kahraman Kalkavan

  • 0
  • 0
  • 122

Onların da yolu Rizespor'dan geçti

  • 0
  • 0
  • 145

Rize Belediye Eski Başkanı Ziya Çalışır

  • 0
  • 0
  • 148

Rize siyasetinin güçlü hafızası Sami Kumbasar

  • 0
  • 0
  • 176

30 KUPONA ALINMADI BU VATAN KURTULUŞ MUHACİRLİK VE RİZE

  • 0
  • 0
  • 153

Bir kentin ardında kalan! Rize'nin meşhur 'Kara Valisi' Mehmet Hurşıt Akkaya!

  • 0
  • 0
  • 159

En büyük silahı hayal gücü olan bilge bir gezgin: Cemal Gülas

  • 1
  • 0
  • 204

Mapavrili Dursun Ali Sarıoğlu

  • 0
  • 0
  • 291

Ne Söyledim Sana Ne Söyledim Hiç Oralı Olmadın

  • 0
  • 0
  • 217

Kızıldere Katliamının 52. Yılında Ardeşen Öceli Cihan Alptekin

  • 0
  • 0
  • 873

Milli Mücadelenin Unutulmaz Deniz Kahramanlığı

  • 0
  • 0
  • 218

Bizim Derenun İnsanı Abdurrahim Albayrak

  • 0
  • 0
  • 216

Elleri Kelepçeli Fenerbahçe Başkanı Ve Rize Mebusu

  • 0
  • 0
  • 266

Çayeli Haytefli Sucu Baba

  • 0
  • 0
  • 261

Size Bize Hepimize Yeter Rize'de

  • 0
  • 0
  • 205

NASIL DA ÇAPRPARDI KALPLER ŞENOL BİROL GOL DİYE

  • 0
  • 0
  • 361

SÜLEYMAN KAZMAZ’IN ANILARINDA RİZE’NİN İŞGAL YILLARI

  • 0
  • 0
  • 255

Rizeliler Hep Atasının Yanında Olmuştur

  • 1
  • 0
  • 1014

Rize Eski Valisi Kamil Nezih Okuş

  • 0
  • 0
  • 358

Bilir misin Hemşehrim Rize’nin Köylerini

  • 0
  • 0
  • 273

Çayeli’nin Eski Adının Çaybaşı Olduğunu Biliyor muydunuz?

  • 0
  • 0
  • 310

Rize İkizdere Gezmişoğullarından Deniz Gezmiş

  • 0
  • 0
  • 416

Karadeniz'in İncisi Güzellik Mabedi Rize

  • 0
  • 0
  • 308

Onu Dünya Gıpta İle İzliyor Ödüllendiriyor Ya Biz?

  • 0
  • 0
  • 339

1922 Yılında Rize

  • 0
  • 0
  • 320

Pazarspor’un 50. Yıl Etkinliği İstanbul'da Yapıldı

  • 0
  • 0
  • 286

Türk Sanat Müziğinin Yıldızı Yüksel Uzel Vefat Etti

  • 0
  • 0
  • 374

Türkiye'nin İlk Yerli Boya Üreticisi Hayırsever İş Adamı Ahmet Hamdi İshakoğlu

  • 0
  • 0
  • 326

Rize İlinin Yakın Tarihine Dair Hatıralar

  • 0
  • 0
  • 650

TÜRK SİYASETİNDE AYKIRI BİR PORTRE

  • 0
  • 0
  • 317

BİR KÜLTÜR ABİDESİ TULUMU KONUŞTURAN ADAM: REMZİ BEKAR

  • 0
  • 0
  • 398

ÜLKE YÖNETİMİNDE SÖZ SAHİBİ RİZE PAZARLILAR

  • 0
  • 0
  • 444

RİZE GÜNLERİ ÜZERİNE

  • 0
  • 0
  • 364

PAZARLILAR BİRLİĞİ DERNEĞİ GENEL KURULU YAPILDI

  • 0
  • 0
  • 428

Vefatının 14. Yılı Anısına (18 Kasım 2009)

  • 0
  • 0
  • 715

Servet Yardımcı: Rize Hatıralarımızın Şehridir

  • 0
  • 0
  • 473

KAZIM KARTAL’IN RİZE ÇAY TARİHİNE KATKILARI

  • 1
  • 0
  • 595

KİMLER GELDİ KİMLER GEÇTİ

  • 0
  • 0
  • 655

Futbol Sahalarının Arap Ahmet’i

  • 0
  • 0
  • 656

Çamlıhemşin Çinçivalı Murat Karayalçın’ın Anıları

  • 0
  • 0
  • 492

1946 Yılında Hazırlanan Rize Şehri Kat'i İmar Planı

  • 0
  • 0
  • 546

RİZE TURİZMİNDE POTANSİYEL VAR

  • 0
  • 0
  • 456

RİZELİ SİYASİLERİN DARBE HATIRALARI

  • 0
  • 0
  • 452

ŞAMPİYON RİZESPOR (1973-74 SEZONU)

  • 0
  • 0
  • 475

Rize Sporundan Bir Yıldız Kaydı

  • 0
  • 0
  • 527

O Artik Çok Sevdi̇ği̇ Ci̇mi̇l’i̇n Topraklarinda

  • 0
  • 0
  • 578

24 SAATTE 24 FUTBOLCU TRANSFER EDEN RİZESPOR’A SELAM OLSUN

  • 0
  • 0
  • 606

Rize'nin eskimeyen milletvekili Sami Kumbasar

  • 0
  • 0
  • 689

Nerede o eski bayramlar

  • 0
  • 0
  • 497

Rizespor Süper Lig'de Lobimiz Amatör Kümede

  • 2
  • 1
  • 632

Dönemine Damgasını Vurmuş Bir İsim

  • 0
  • 0
  • 832

Dönemine Damgasını Vurmuş Bir İsim Rize Milletvekili TBMM Başkanı Fuat Sirmen

  • 0
  • 0
  • 481

Birlikten kültür doğuyor

  • 0
  • 0
  • 506

Eski İstanbul’un Rizeli Kabadayıları

  • 2
  • 0
  • 11030

Rizespor’un unutulmaz kalecisi Sinan Yenigün

  • 0
  • 0
  • 580

Tarihinden sayfalar

  • 0
  • 0
  • 473

Yazında doğası, çayı ve insanıyla Rize-2

  • 0
  • 0
  • 531

Rize'nin ünlü futbolcuları

  • 0
  • 0
  • 651

Yazında doğası, çayı ve insanıyla Rize-1

  • 0
  • 0
  • 439

Rizeli Savcı Yusuf İzzet Akçal ve Şair Nazım Hikmet’in Bursa Cezaevi hatıraları

  • 0
  • 0
  • 482

Memleket Kokulu Sanatçı Emin Yağcı'nın Ardından

  • 0
  • 0
  • 508

19 Mayıs'ta Doğdu Aşkımız

  • 0
  • 0
  • 493

Gol Kralı zeki ve çevik Rizespor'u Oktay Çevik

  • 0
  • 0
  • 549

Rize Malpet'ten futbolun zirvesine baba hakkı istedi Beşiktaşlı oldu ona Arap Ahmet derlerdi

  • 0
  • 0
  • 629

Rizelilerin hemşerilik teklifini kabulünün 100. Yılı Anısına

  • 0
  • 0
  • 480

Lefter: Rizeliler'i Rize'yi hiç unutmadım

  • 1
  • 1
  • 541

Merhum Başbakan Ahmet Mesut Yılmaz'ın Rize Sevgisi

  • 0
  • 0
  • 479

Çayın Başkentinden Türkiye’nin Başkentine Ankara Kent Konseyi Başkanı Halil İbrahim Yılmaz

  • 0
  • 0
  • 421

Rize'nin il oluşunun 99. yıl anısına Lazisatan sancağından Rize vilayetine

  • 0
  • 0
  • 576

Rize'nin il oluşunun 99. yılı anısına

  • 0
  • 0
  • 553

Bir Futbol ve Rizespor Emekçisi: Zafer Numan Kanburoğlu

  • 0
  • 0
  • 433

Kurtuluşa yürek koymuş bir Rizeli Mehmet(Ağa) Ekşioğlu

  • 2
  • 0
  • 721

Türk Ordusuna Rizelilerin Hediyesi: Rize Teyyaresi

  • 0
  • 0
  • 441

Aspetli hayırsever Ali Rıza Mete'nin vefatının 7. yılı anısına

  • 1
  • 0
  • 474

Vekil Olmak/Asıl Kalmak

  • 0
  • 0
  • 450

Laz Ziya, Ziya Kalkavan

  • 1
  • 0
  • 524

Rize İlinin Bir Lobisi Yok

  • 1
  • 3
  • 841

Unutulmaz Başhekim

  • 1
  • 0
  • 485

Belediye Bloklarında Sona Yaklaşılıyor

  • 2
  • 0
  • 484

Rize Pazar Tarih Yazar

Rize ilçe ilçe ele alınmalı bir sosyo kültürel envanter çıkarılmalı.....

  • 6
  • 0
  • 731

Rize Günleri Rize'ye Yakışır Olmalı

  • 3
  • 0
  • 673

DEĞERLİ SANATKÂR VE GÖNÜL İNSANI ÇAYELİLİ HEMŞEHRİMİZ DURSUN KARACA’NIN ARDINDAN

Bir Çayeli sevdalısı. Bir İstanbul Beyefendisi. Bir cumhuriyet sevdalısı. Eski futbolcu, eski belediye başkan yardımcısı. Kalıcı eserlere imza atmış bir sanatkar ve en önemlisi gönül insanı Dursun Karaca ağabeyimizi kaybetmenin derin üzüntüsü içindeyiz.

  • 0
  • 0
  • 123

Vefatının İkinci Yılı Anısına Ahmet Mesut Yılmaz ve Hatıralar

  • 0
  • 0
  • 504

BU TOPRAKLARDAN BİR CİMİLLİ İBO GEÇTİ

  • 0
  • 0
  • 1554

RİZE'NİN KAYBOLAN SEMBOLLERİ

  • 0
  • 0
  • 1785

RİZE’NİN NOSTALJİK DEĞERİ TURİST OTEL VE HATIRALAR

  • 0
  • 0
  • 2453

TURGUT KIRAN’IN ARDINDAN

  • 0
  • 0
  • 3434

RİZE BİZİMDİR VE BAŞKA RİZE YOKTUR

  • 0
  • 0
  • 2433

MÜTEVAZI BİR EFSANE: ALİ YAVUZ

  • 1
  • 0
  • 10429

ÇAY YAPRAĞI ESRA ALKAN'IN KALEMİNDEN DİLE GELDİ

  • 0
  • 0
  • 1142

RİZESPOR'UN KURULUŞ TARİHİ DEĞİŞTİRİLEMEZ

  • 0
  • 0
  • 2139

19 MAYIS TARİHİ RİZESPOR BAYRAMI OLARAK İLAN EDİLMELİDİR

  • 0
  • 0
  • 1249

RİZELİ FUTBOLCULARDAN OLUŞAN RİZESPOR TARİH YAZIYORDU

  • 0
  • 0
  • 6392

TÜRK SİYASET TARİHİNİN İKİ BEYEFENDİ İSMİ: YUSUF İZZET AKÇAL VE EROL YILMAZ AKÇAL

  • 0
  • 0
  • 3576

TÜRK SİYASETİNİN RENKLİ İSMİ: OSMAN KAVRAKOĞLU

  • 0
  • 0
  • 3690

BELEDİYECİLİĞİN BABASI: AYTEKİN KOTİL

  • 0
  • 0
  • 1473

NE RİZE’DE VEFA İSİMLİ BİR SEMT NE DE RİZELİ DE VEFA VAR

  • 0
  • 0
  • 1107

KOCA KAPTAN GÜRSEL AKSEL, RİZESPOR VE VEFA

  • 0
  • 0
  • 883

OLİMPİYAT VE DÜNYA ŞAMPİYONU RİZE’NİN GURURU: KAZIM AYVAZ

  • 0
  • 0
  • 1225

ATATÜRK’ÜN KADIM DOSTU RİZELİ MATARACI MEHMET EFENDİ

  • 1
  • 0
  • 1895

RİZE ESKİ HÜKÜMET TABİBİ: DOKTOR MEHMET ALİ GÜVEN

  • 0
  • 0
  • 1091

GERİYE HOŞ BİR SEDA KALDI

  • 0
  • 0
  • 986

RİZELİLERİN DERVİŞ ALİ’Sİ

  • 0
  • 0
  • 926

YEŞİL MAVİ RENKLER DÜNDAR AKDENİZ’İN ARMAĞANI

  • 0
  • 0
  • 1209

TURGUT AKSOY’UN ARDINDAN: ÖZEL İNSANDI, GÜZEL İNSANDI

  • 0
  • 0
  • 1179

AZMİ KANDEMİR YAŞAYAN TARİHTİR

  • 0
  • 0
  • 1173

ÜÇ GÜZEL ADAM VE ÜÇEL

  • 0
  • 0
  • 832

TÜRK SİYASET TARİHİNİN RENKLİ İSMİ ALİ TOPUZ'UN ARDINDAN

  • 0
  • 0
  • 817

SİYASETTE SOL KANAT FUTBOLDA STOPER: ALPER TAŞ

  • 0
  • 0
  • 752

'BİZİM SASU' CENGİZ SARIOĞLU

  • 0
  • 0
  • 975

RİZE ÇAYINA ADANAN BİR ÖMÜR: MEHMET ZİHNİ DERİN

  • 0
  • 0
  • 925

RİZE SİYASET TARİHİNDEN RENKLİ BİR POTRE: MEHMET TALAT DOĞAN

  • 0
  • 0
  • 797