Fatih Sultan KAR

Eski İstanbul’un Rizeli Kabadayıları

  • 2
  • 0
  • 11138

RİZELİ MAVNACI ALİ, LAZ HÜSEYİN VE GACARA YUSUF              

RİZELİ MAVNACI ALİ

Mavnacı Ali borusunu hem Üsküdar'da hem de Beyoğlu’nda öttürüyordu

Polis kayıtlarına göre İstanbul’da isim yapmış semt kabadayılarından biri de Üsküdarlı "Mavnacı Ali” idi. Ali 1880 yılında Rize’de doğmuştu. Emekli polis Ömer Ünal’ın ifadesine göre, henüz 25 yaşındayken o tarihlerde Üsküdar’ın haracını yiyen Karamanlı Yusuf’u vapur iskelesinin önünde falçete öldürdükten sonra namı birden alıp yürümüştü. Tam 16 yıl süre ile semtinde kimseye göz açtırmayan Mavnacı Ali için Ünal şöyle konuşmuştu : "Mavnacı Ali’yi tanıdığım zaman o en şaşaalı devrini yaşıyordu. Biraz yaşlanmıştı ama etrafına topladığı gençlerle borusunu öttürüyordu.

 

TATAR ZEHRA KARŞISINDA ÇOCUKLAŞAN KABADAYI

Evi Üsküdar Solak Sinan mahallesinde olduğu halde o Karaca Ahmet Mezarlığı’nın kendisine mesken yapmıştı. Bu yüzden polisin eline geçmiyor, civar ev ve işyerlerine baskınlarda bulunuyordu. Zaman zaman semtini terk edip İstanbul yakasına geçen, orada da borusunu öttürebilen yürekli bir kabadayıydı. Onu İstanbul’a çeken mühim sebeplerden biri Fatih’te, Sekbanbaşı mahallesi, Kalaycı sokakta oturan Rusya göçmeni Tatar Zehra idi. Metresini deli gibi seven Mavnacı Ali, her tehlikeyi göze alarak onu sık sık ziyarete geliyordu. Ufak tefek bir kadın olan Tatar Zehra karşısında, koca Mavnacı âdeta çocuklaşıyordu.

BİR ÇÖPLUKTE İKİ HOROZ

İşte bu sıralarda yani Mavnacı’nın kadın uğruna "İşini savsattığı sırada Üsküdar’da Selâmsız’daki Ermeni Kilisesi’nde yatıp kalkan Piç Ardaş isminde bir Ermeni çocuğunun ismi duyulmaya başlamıştı. Ardaş, Mavnacı’nın avenesinden bir kaçını sıkıştırıp adamakıllı benzetmişti. Bu isim Mavnacı Ali’yi yavaş yavaş rahatsız etmeye başlamıştı. Bir çöplükte iki horozun ötmeyeceğini söyleyen Mavnacı 26 Kasım-1920 gecesi Ardaş’ı bir hile ile Kuzguncuk semtine çağırtıp öldürmek istedi. Ancak evdeki hesap çarşıya uymamıştı. İki hasım Kuzguncuk’taki Yalı kahvesinin önünde kapıştılar. O tarihte 41 yaşında olan Mavnacı, kendisinden 6 yaş küçük olan Piç Ardaş’la halkın gözü önünde tam bir saat bıçak düellosu yaptı. Mavnacı hasmının sağ el başparmağı ile şahadet parmağım koparmasına rağmen sonunda Piç Ardaş’ın 14 bıçak darbesi ile can verdi.

OLUK OLUK KAN AKIYORDU

Mavnacının, Piç Ardaşla yaptığı bıçak düellosu, Kuzguncuklu eski kuşakların hâlâ dilindedir. O kanlı kavgaya şahit olup da bugün hayatta bulunan Keramettin Tunçok şöyle anlatmıştı: "Kahvede otururken, dışarda bir gürültü koptu, hep beraber kapıya çıktık. Mavnacı ile Piç Ardaş bir ellerinde bıçak diğer ellerine sardıkları ceketle, birbirlerinin etrafında fır fır dönüp fırsat kolluyorlardı. O zamanlar buraları şimdiki gibi değildi. Değil polis, bazen ilâç için bile adam bulunmazdı. O kanlı kavgayı tam bir saat nefesim kesilerek seyrettim. Sonunda Piç Ardaş, takatsiz kalan Mavnacıyı yere düşürdükten sonra, sağ elinin kesilen parmaklarından oluk gibi akan kana rağmen, sol eli ile bıçağını rasgele saplamağa başladı. Sonra da ceketini kesik elinin üzerine sarıp, olay yerinden çekti gitti. Hepimiz şaşkın bir halde peşinden bakakaldık.  

LAZ HÜSEYİN

Galata karakolu günkü Tünel terminalinin hemen yanındaki sokağın başındaydı. Laz Hüseyin 1902 yılında Rize’de doğmuştu. Bıyıkları yeni terlemiş bıçkın bir delikanlıydı. Babası onu Rize’den İstanbul’a getirip Kahveci Zihni Efendi’ye teslim etmişti. Zira Hüseyin memleketinde bir kız sevmiş, onu da başkasına vermişler. Hüseyin bunu bir türlü kendine ye diremiyormuş. Babası Ali Efendi oğlunun elinden bir kaza çıkmasından korktuğu için onu İstanbul’a getirmişti. Laz Hüseyin kahvenin üzerinde yatıyor, durmadan çalışıyor yavuklusunu unutmaya çalışıyordu. Memleketinin havası gibi çabucak sertleşiyor, ama büyüklerine karşı saygıda kusur etmemek için elinden geleni yapıyordu. Cıva gibiydi.

JİLETE KARŞILIK SÜRMENE BIÇAĞI

Birkaç çayın parasını yutturmak, isteyen iri yarı bir kayıkçı önce dayakla nasibini almıştı. Bundan sonra peş peşe yaptığı vukuatlar ile Laz Hüseyin’in namı alıp yürümüştü. Sıcak bir temmuz gecesi Galata’da Yakup Efendinin birahanesi önünde kapıştığı Beyoğlu’nun kabadayısı Odesalı Kosti’yi 4 bıçak darbesiyle öldürünce bizimle beraber işgal polisi de peşine takıldı. Fakat Hüseyin’i yakalamak mümkün olmuyordu. Nihayet bir yıl sonra Kuledibi’nde bu defa Unkapanı’nın kabadayısı Kesik Nikola ile çatıştı. Manol adında bir Rum’un işlettiği kumarhanede çıkan kavga sonunda Laz Hüseyin jilet atmakta son derece mahir olan Kesik Nikola’yı defa onu Altı Sürmene bıçağı darbesiyle öldürmüştü.

ONU TEK DURDURAN KARAMÜRSELLİ ESMA İDİ

Onu durduran tek insan, bir gün kayıktan inerken görüp adeta çarpıldığı Karamürselli Esma idi. Unkapanı Fil yokuşu Hamit Efendi medresesinde oturan Esma onu yıllarca saklamış, işgal polisini bütün baskısına rağmen Laz Hüseyin’i ele vermemişti. Laz Hüseyin de yıllarca ortalığı titrettikten sonra, Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Esma’sını da yanına ortadan kaybolmuşlardı.

GACARA YUSUF

1950’li ve 1960’lı yıllarda bile İstanbul’da Karaköy, Tophane, Kasımpaşa, Fener, Balat ve Ayvansaray semtlerinde Kanbozlu, Potomyalı ve Rizeli gençler hem çalışmışlar hem de kabadayılık yapmışlardı. Bu atak gençlerin, bir başka deyişle kabadayıların en ünlülerinden birisi de “Gacara Yusuf”tu. Asıl adı Yusuf Hazavitligil idi. Hazavitligil ailesi, Trabzon’un Of ilçesinden Potomya’ya gelip yerleşmişti. Gacara lakabı dedesinden intikal etmiş. Çok yürekli ve atak ama aynı zamanda ufak tefek, çelimsiz bir adamdı. Boyu 1,55-1,60 metre gibi bir şeydi. Ama iş bıçak kullanmaya gelince, eli makine gibiydi Gacara Yusuf’un. Saniyede iki üç bıçak darbesi savurabiliyordu. Gacara Yusuf deyince herkes tir tir titriyordu.

Yorum Yap

Yazarın Diğer Yazıları

PFDK Eski Başkanı Karaahmetoğlu Hayatı Kitap Oldu

  • 0
  • 0
  • 82

İçimizden biri halkın sesi Ayhan Alptekin

  • 0
  • 0
  • 145

RİZE’DEN DÜNYAYA AÇILAN PENCERE: YELKENCİLER

  • 0
  • 0
  • 101

İşte böyle bir adamdır Fehmi Memişoğlu

  • 0
  • 0
  • 123

Rize deyip geçilmez...

  • 1
  • 0
  • 272

Atma türkü geleneğinin atası

  • 0
  • 0
  • 149

Çayelili Ali Fuat Albayrak'ın ardından

  • 0
  • 0
  • 251

Pazarlılar Birliği'nde kitap tanıtımı ve imza günü

  • 0
  • 0
  • 166

Rize çayının tarihinden kesitler

  • 0
  • 0
  • 163

Türk denizcilik tarihinin unutulmaz Rizelisi

  • 0
  • 0
  • 209

Baba Reis Ekrem Orhon'dan anlamlı mektup

  • 0
  • 0
  • 216

Orhan Balta sendikacılık tarihinde iz bıraktı

  • 0
  • 0
  • 222

İkizdereli 'Gezmişoğulları'ndan: Deniz Gezmiş

  • 1
  • 0
  • 493

Servet Yardımcı: Her şey Rize'de başladı

  • 0
  • 0
  • 195

Karaahmetoğlu'ndan Yardımcı'ya tam destek

  • 0
  • 0
  • 242

Rize İyidere Sarayköylü ölümsüz bir kahraman: Kahraman Kalkavan

  • 0
  • 0
  • 218

Onların da yolu Rizespor'dan geçti

  • 0
  • 0
  • 246

Rize Belediye Eski Başkanı Ziya Çalışır

  • 0
  • 0
  • 240

Rize siyasetinin güçlü hafızası Sami Kumbasar

  • 0
  • 0
  • 274

30 KUPONA ALINMADI BU VATAN KURTULUŞ MUHACİRLİK VE RİZE

  • 0
  • 0
  • 250

Bir kentin ardında kalan! Rize'nin meşhur 'Kara Valisi' Mehmet Hurşıt Akkaya!

  • 0
  • 0
  • 255

En büyük silahı hayal gücü olan bilge bir gezgin: Cemal Gülas

  • 1
  • 0
  • 298

Mapavrili Dursun Ali Sarıoğlu

  • 0
  • 0
  • 383

Ne Söyledim Sana Ne Söyledim Hiç Oralı Olmadın

  • 0
  • 0
  • 301

Kızıldere Katliamının 52. Yılında Ardeşen Öceli Cihan Alptekin

  • 0
  • 0
  • 927

Milli Mücadelenin Unutulmaz Deniz Kahramanlığı

  • 0
  • 0
  • 285

Bizim Derenun İnsanı Abdurrahim Albayrak

  • 0
  • 0
  • 287

Elleri Kelepçeli Fenerbahçe Başkanı Ve Rize Mebusu

  • 0
  • 0
  • 350

Çayeli Haytefli Sucu Baba

  • 0
  • 0
  • 314

Size Bize Hepimize Yeter Rize'de

  • 0
  • 0
  • 266

NASIL DA ÇAPRPARDI KALPLER ŞENOL BİROL GOL DİYE

  • 0
  • 0
  • 422

SÜLEYMAN KAZMAZ’IN ANILARINDA RİZE’NİN İŞGAL YILLARI

  • 0
  • 0
  • 312

Rizeliler Hep Atasının Yanında Olmuştur

  • 1
  • 0
  • 1083

Rize Eski Valisi Kamil Nezih Okuş

  • 0
  • 0
  • 434

Bilir misin Hemşehrim Rize’nin Köylerini

  • 0
  • 0
  • 318

Çayeli’nin Eski Adının Çaybaşı Olduğunu Biliyor muydunuz?

  • 0
  • 0
  • 358

Rize İkizdere Gezmişoğullarından Deniz Gezmiş

  • 0
  • 0
  • 504

Karadeniz'in İncisi Güzellik Mabedi Rize

  • 0
  • 0
  • 363

Onu Dünya Gıpta İle İzliyor Ödüllendiriyor Ya Biz?

  • 0
  • 0
  • 401

1922 Yılında Rize

  • 0
  • 0
  • 373

Pazarspor’un 50. Yıl Etkinliği İstanbul'da Yapıldı

  • 0
  • 0
  • 336

Türk Sanat Müziğinin Yıldızı Yüksel Uzel Vefat Etti

  • 0
  • 0
  • 438

Türkiye'nin İlk Yerli Boya Üreticisi Hayırsever İş Adamı Ahmet Hamdi İshakoğlu

  • 0
  • 0
  • 378

Rize İlinin Yakın Tarihine Dair Hatıralar

  • 0
  • 0
  • 719

TÜRK SİYASETİNDE AYKIRI BİR PORTRE

  • 0
  • 0
  • 364

BİR KÜLTÜR ABİDESİ TULUMU KONUŞTURAN ADAM: REMZİ BEKAR

  • 0
  • 0
  • 462

ÜLKE YÖNETİMİNDE SÖZ SAHİBİ RİZE PAZARLILAR

  • 0
  • 0
  • 505

RİZE GÜNLERİ ÜZERİNE

  • 0
  • 0
  • 410

PAZARLILAR BİRLİĞİ DERNEĞİ GENEL KURULU YAPILDI

  • 0
  • 0
  • 483

Vefatının 14. Yılı Anısına (18 Kasım 2009)

  • 0
  • 0
  • 763

Servet Yardımcı: Rize Hatıralarımızın Şehridir

  • 0
  • 0
  • 536

KAZIM KARTAL’IN RİZE ÇAY TARİHİNE KATKILARI

  • 1
  • 0
  • 661

KİMLER GELDİ KİMLER GEÇTİ

  • 0
  • 0
  • 734

Futbol Sahalarının Arap Ahmet’i

  • 0
  • 0
  • 710

Çamlıhemşin Çinçivalı Murat Karayalçın’ın Anıları

  • 0
  • 0
  • 539

1946 Yılında Hazırlanan Rize Şehri Kat'i İmar Planı

  • 0
  • 0
  • 601

RİZE TURİZMİNDE POTANSİYEL VAR

  • 0
  • 0
  • 508

RİZELİ SİYASİLERİN DARBE HATIRALARI

  • 0
  • 0
  • 498

ŞAMPİYON RİZESPOR (1973-74 SEZONU)

  • 0
  • 0
  • 527

Rize Sporundan Bir Yıldız Kaydı

  • 0
  • 0
  • 573

O Artik Çok Sevdi̇ği̇ Ci̇mi̇l’i̇n Topraklarinda

  • 0
  • 0
  • 637

24 SAATTE 24 FUTBOLCU TRANSFER EDEN RİZESPOR’A SELAM OLSUN

  • 0
  • 0
  • 655

Rize'nin eskimeyen milletvekili Sami Kumbasar

  • 0
  • 0
  • 748

Nerede o eski bayramlar

  • 0
  • 0
  • 549

Rizespor Süper Lig'de Lobimiz Amatör Kümede

  • 2
  • 1
  • 679

Dönemine Damgasını Vurmuş Bir İsim

  • 0
  • 0
  • 871

Dönemine Damgasını Vurmuş Bir İsim Rize Milletvekili TBMM Başkanı Fuat Sirmen

  • 0
  • 0
  • 525

Birlikten kültür doğuyor

  • 0
  • 0
  • 556

Eski İstanbul’un Rizeli Kabadayıları

  • 2
  • 0
  • 11138

Rizespor’un unutulmaz kalecisi Sinan Yenigün

  • 0
  • 0
  • 659

Tarihinden sayfalar

  • 0
  • 0
  • 522

Yazında doğası, çayı ve insanıyla Rize-2

  • 0
  • 0
  • 580

Rize'nin ünlü futbolcuları

  • 0
  • 0
  • 706

Yazında doğası, çayı ve insanıyla Rize-1

  • 0
  • 0
  • 491

Rizeli Savcı Yusuf İzzet Akçal ve Şair Nazım Hikmet’in Bursa Cezaevi hatıraları

  • 0
  • 0
  • 538

Memleket Kokulu Sanatçı Emin Yağcı'nın Ardından

  • 0
  • 0
  • 555

19 Mayıs'ta Doğdu Aşkımız

  • 0
  • 0
  • 539

Gol Kralı zeki ve çevik Rizespor'u Oktay Çevik

  • 0
  • 0
  • 598

Rize Malpet'ten futbolun zirvesine baba hakkı istedi Beşiktaşlı oldu ona Arap Ahmet derlerdi

  • 0
  • 0
  • 681

Rizelilerin hemşerilik teklifini kabulünün 100. Yılı Anısına

  • 0
  • 0
  • 521

Lefter: Rizeliler'i Rize'yi hiç unutmadım

  • 1
  • 1
  • 585

Merhum Başbakan Ahmet Mesut Yılmaz'ın Rize Sevgisi

  • 0
  • 0
  • 531

Çayın Başkentinden Türkiye’nin Başkentine Ankara Kent Konseyi Başkanı Halil İbrahim Yılmaz

  • 0
  • 0
  • 466

Rize'nin il oluşunun 99. yıl anısına Lazisatan sancağından Rize vilayetine

  • 0
  • 0
  • 655

Rize'nin il oluşunun 99. yılı anısına

  • 0
  • 0
  • 617

Bir Futbol ve Rizespor Emekçisi: Zafer Numan Kanburoğlu

  • 0
  • 0
  • 489

Kurtuluşa yürek koymuş bir Rizeli Mehmet(Ağa) Ekşioğlu

  • 2
  • 0
  • 789

Türk Ordusuna Rizelilerin Hediyesi: Rize Teyyaresi

  • 0
  • 0
  • 490

Aspetli hayırsever Ali Rıza Mete'nin vefatının 7. yılı anısına

  • 1
  • 0
  • 520

Vekil Olmak/Asıl Kalmak

  • 0
  • 0
  • 494

Laz Ziya, Ziya Kalkavan

  • 1
  • 0
  • 572

Rize İlinin Bir Lobisi Yok

  • 1
  • 3
  • 889

Unutulmaz Başhekim

  • 1
  • 0
  • 550

Belediye Bloklarında Sona Yaklaşılıyor

  • 2
  • 0
  • 530

Rize Pazar Tarih Yazar

Rize ilçe ilçe ele alınmalı bir sosyo kültürel envanter çıkarılmalı.....

  • 6
  • 0
  • 792

Rize Günleri Rize'ye Yakışır Olmalı

  • 3
  • 0
  • 729

DEĞERLİ SANATKÂR VE GÖNÜL İNSANI ÇAYELİLİ HEMŞEHRİMİZ DURSUN KARACA’NIN ARDINDAN

Bir Çayeli sevdalısı. Bir İstanbul Beyefendisi. Bir cumhuriyet sevdalısı. Eski futbolcu, eski belediye başkan yardımcısı. Kalıcı eserlere imza atmış bir sanatkar ve en önemlisi gönül insanı Dursun Karaca ağabeyimizi kaybetmenin derin üzüntüsü içindeyiz.

  • 0
  • 0
  • 123

Vefatının İkinci Yılı Anısına Ahmet Mesut Yılmaz ve Hatıralar

  • 0
  • 0
  • 545

BU TOPRAKLARDAN BİR CİMİLLİ İBO GEÇTİ

  • 0
  • 0
  • 1618

RİZE'NİN KAYBOLAN SEMBOLLERİ

  • 0
  • 0
  • 1843

RİZE’NİN NOSTALJİK DEĞERİ TURİST OTEL VE HATIRALAR

  • 0
  • 0
  • 2505

TURGUT KIRAN’IN ARDINDAN

  • 0
  • 0
  • 3479

RİZE BİZİMDİR VE BAŞKA RİZE YOKTUR

  • 0
  • 0
  • 2481

MÜTEVAZI BİR EFSANE: ALİ YAVUZ

  • 1
  • 0
  • 10485

ÇAY YAPRAĞI ESRA ALKAN'IN KALEMİNDEN DİLE GELDİ

  • 0
  • 0
  • 1188

RİZESPOR'UN KURULUŞ TARİHİ DEĞİŞTİRİLEMEZ

  • 0
  • 0
  • 2183

19 MAYIS TARİHİ RİZESPOR BAYRAMI OLARAK İLAN EDİLMELİDİR

  • 0
  • 0
  • 1296

RİZELİ FUTBOLCULARDAN OLUŞAN RİZESPOR TARİH YAZIYORDU

  • 0
  • 0
  • 6452

TÜRK SİYASET TARİHİNİN İKİ BEYEFENDİ İSMİ: YUSUF İZZET AKÇAL VE EROL YILMAZ AKÇAL

  • 0
  • 0
  • 3620

TÜRK SİYASETİNİN RENKLİ İSMİ: OSMAN KAVRAKOĞLU

  • 0
  • 0
  • 3736

BELEDİYECİLİĞİN BABASI: AYTEKİN KOTİL

  • 0
  • 0
  • 1523

NE RİZE’DE VEFA İSİMLİ BİR SEMT NE DE RİZELİ DE VEFA VAR

  • 0
  • 0
  • 1156

KOCA KAPTAN GÜRSEL AKSEL, RİZESPOR VE VEFA

  • 0
  • 0
  • 930

OLİMPİYAT VE DÜNYA ŞAMPİYONU RİZE’NİN GURURU: KAZIM AYVAZ

  • 0
  • 0
  • 1284

ATATÜRK’ÜN KADIM DOSTU RİZELİ MATARACI MEHMET EFENDİ

  • 1
  • 0
  • 1951

RİZE ESKİ HÜKÜMET TABİBİ: DOKTOR MEHMET ALİ GÜVEN

  • 0
  • 0
  • 1136

GERİYE HOŞ BİR SEDA KALDI

  • 0
  • 0
  • 1034

RİZELİLERİN DERVİŞ ALİ’Sİ

  • 0
  • 0
  • 981

YEŞİL MAVİ RENKLER DÜNDAR AKDENİZ’İN ARMAĞANI

  • 0
  • 0
  • 1309

TURGUT AKSOY’UN ARDINDAN: ÖZEL İNSANDI, GÜZEL İNSANDI

  • 0
  • 0
  • 1224

AZMİ KANDEMİR YAŞAYAN TARİHTİR

  • 0
  • 0
  • 1226

ÜÇ GÜZEL ADAM VE ÜÇEL

  • 0
  • 0
  • 877

TÜRK SİYASET TARİHİNİN RENKLİ İSMİ ALİ TOPUZ'UN ARDINDAN

  • 0
  • 0
  • 856

SİYASETTE SOL KANAT FUTBOLDA STOPER: ALPER TAŞ

  • 0
  • 0
  • 795

'BİZİM SASU' CENGİZ SARIOĞLU

  • 0
  • 0
  • 1044

RİZE ÇAYINA ADANAN BİR ÖMÜR: MEHMET ZİHNİ DERİN

  • 0
  • 0
  • 975

RİZE SİYASET TARİHİNDEN RENKLİ BİR POTRE: MEHMET TALAT DOĞAN

  • 0
  • 0
  • 844