743 km² alana sahip olan ilçenin nüfusu 41 bin 106'dır. İl merkezine 45 km. uzaklıkta olan Ardeşen'de 40 köy 20 mahalle bulunmaktadır.
Ardeşen, Rize'de Lazların en fazla nüfusu sahip olduğu ve lazcanın en çok konuşulduğu yerdir. Ardeşen denilince akla tulum, atmaca ve doğal güzellikler gelir.
Ardeşen konum olarak turizm bölgesi olan Ayder, Çamlıhemşin yaylaları, Zil Kale'ye açılan bir kapıdır. Ardeşen insanı mertliği ile anılır, atmacacılık en çok Rize'nin Ardeşen ilçesinde yapılır.
Ardeşen, son zamanlarda bölgedeki gelişen turizm hareketiyle birlikte rafting ve yayla turizmiyle ön plana çıkmaya başlamıştır. İlçenin en önemli akarsuları Fırtına Deresi, Yeniyol Deresi, Dolana Çay ve Konak Deresi'dir.
İlçenin Ardeşen adını alması bir rivayete göre şöyledir; Yavuz Sultan Selim Trabzon Sancak Beyi iken, Osmanlı tahtına sahip çıkmak ister ve bu amacı gerçekleştirmek için Kepa Sancak Beyi olan oğlunun yardımına gerek duyar. Yardım almak için sahil boyu bölgeden geçerken Fırtına Deresinde ağaç parçalarını görür. Bölge tamamen boş, bataklık ve çalılıktır. Çevresindekiler, kendisine bölgede kimsenin yaşamadığını söylediğinde; Yavuz Sultan Selim deredeki ağaç parçalarını göstererek "Bu belde tenha değil, bakın dere yonga taşıyor. Bu yörenin “ardı şendir” yani yüksek kesimlerde yerleşim birimleri olduğunu ifade eder. Ardışen sözcüğü zamanla halk dilinde Ardeşen olarak yerleşir.
Uzun yıllar Roma ve Bizans İmparatorluğunun yönetimi altında kalan Ardeşen, daha sonra Trabzon Rum Pontus İmparatorluğu`nun yönetimine girmiştir. 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet, Rum Pontus İmparatorluğu’nu yıkınca Ardeşen bir süre özerk kalmıştır.
Şemsettin Sami ve Ali Cevat`ın eserlerinde Ardeşen, Trabzon Vilayeti Sancağının Atina Kazası’na bağlı bir kasaba biçiminde tanımlanmakta, halkın tümüyle Türk olduğu kaydedilmektedir. Daha önce Pazar İlçesinin bucak merkezi olan Ardeşen, 1 Mart 1953 tarihinde İlçe olmuştur.
Karadeniz ikliminin koşulları İlçe için de geçerli olup, kıyı kısımları ılık ve bol yağışlıdır. İç kısımlara gidildikçe iklim sertleşir. Yıllık ortalama sıcaklık 14–15 C derecedir.
Sarp ve engebeli arazi yapısının ve ikliminin de etkisiyle İlçe’nin bitki örtüsü, genelde 700–2.300 metre yüksekliğindeki kısımları kaplayan ormanlar oluşturmaktadır. Tarıma elverişli arazi % 13, orman alanı % 24, çayır mera alanı % 32, taşlık, kayalık, akarsu ve yerleşim alanı % 31‘dir.
